https://linchidofood.com.vn/

Bài thuốc dân gian chữa bệnh từ Lá khôi tía

Cây khôi tía hay còn gọi là cây khôi nhung, hay cây khôi, cây đơn tướng quân, cây độc lực hoặc cây xăng sê…

Tên khoa học: Ardisia silvestris Pitard, thuộc họ Đơn nem (Myrsinaceae).

Mô tả cây khôi tía: Cây khôi tía (cây khôi nhung) là loài thực vật nhỏ, thân mọc đứng, chiều cao chỉ khoảng 1.5 – 2m. Bên trong thân rỗng xốp, thân không phân nhánh hoặc phân nhánh ít. Lá thì thường tập trung ở đầu ngọn, mọc theo dạng so le nhau, phiến lá nguyên và mép có các răng cưa nhỏ. Mỗi lá có chiều dài từ 15 – 40cm, chiều rộng 6 – 10cm. Mặt bên trên lá có màu xanh tím, xanh lục hoặc tía, có các đường gân nổi hình mạng lưới.
Quả mọng và có màu đỏ khi chín. Cây khôi tía ra hoa vào tháng 5 – 7 và ra quả vào tháng 7 – 9.

Phân bố: Cây mọc hoang nhiều ở Lào Cai, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Đà Nẵng, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế…

Phân loại và bộ phận dùng: Lá khôi có hai loại chính là khôi tía và khôi trắng:

  • Khôi tía (khôi nhung): Mặt lá có màu tím và có lớp lông mỏng, mịn.
  • Khôi trắng: Ngược lại với khôi tía, loại lá khôi này hai mặt đều có màu xanh, không có lớp lông.

Bộ phận dùng làm thuốc của cây khôi chủ yếu là lá vì lá có chứa nhiều chất tanin rất có lợi trong việc điều trị một số bệnh lý của cơ thể. Mặc dù cả hai loại lá khôi đều có công dụng chữa bệnh nhưng trong thực tế cây khôi tía (khôi nhung) được sử dụng nhiều hơn.
Thu hái và chế biến: Để lá khôi tía phát triển toàn diện và có dược tính tốt nhất, lá thường được thu hái vào mùa hè. Sau đó sơ chế, loại bỏ lá sâu bệnh, rửa sạch rồi phơi khô. Bảo quản trong túi nilon để sử dụng lâu dài.

Theo Y học cổ truyền, lá khôi tía có tính hàn, vị chua. Loại lá này có công dụng giảm can khí uất, tiêu độc, bình can, chống dị ứng đồng thời kháng khuẩn. Do đó, thầy thuốc thường sử dụng lá khôi làm vị thuốc trong các bài thuốc chữa: Viêm họng, nổi mề đay, mẩn ngứa, dị ứng, ghẻ lở, đau dạ dày (viêm dạ dày, trào ngược dạ dày…), thấp khớp…

BÀI THUỐC DÂN GIAN CHỮA BỆNH VỚI LÁ KHÔI

• Chữa bệnh viêm loét dạ dày tá tràng với triệu chứng ợ hơi, ợ chua, bụng đầy trướng:

+ Bài thuốc 1: Khổ sâm 16g, uất kim 8g, hương phụ 8g, lá khôi tía 20g, hậu phác 8g, bồ công anh 20g, cam thảo nam 16g. Đem các vị sắc uống, ngày dùng 1 thang.

+ Bài thuốc 2: Bồ công anh, lá khổ sâm và nhân trần, mỗi vị 12g, chút chít và lá khôi tía, mỗi vị 10g. Đem các vị tán thành bột mịn, mỗi lần dùng 30g uống với nước sôi để nguội.

• Trị bệnh đau dạ dày, đau cả khi đói hoặc no:
+ Chuẩn bị: Thảo quyết minh,mẫu lệ, mỗi vị 20g, ô tặc cốt 15g, lá khôi tía 25g.
+ Thực hiện: Đem các vị sao vàng hạ thổ, sau đó tán thành bột mịn. Mỗi lần dùng 1 thìa cà phê, ngày dùng từ 3 – 4 lần.

• Trị chứng đau dạ dày thể hỏa uất (rêu lưỡi vàng, đau vùng thương vị, đắng miệng, miệng khô, ợ chua):
+ Chuẩn bị: Gừng 4g, bố chính sâm 12g, trần bì 6g, lá khôi tía 20g, sa nhân 10g, nam mộc hương 10g và bán hạ chế 8g.
+ Thực hiện: Đem sắc uống ngày dùng 1 thang.

• Chữa đau dạ dày có thể trạng sút kém, mệt mỏi, đau vùng thượng vị lan ra hai bên sườn:
+ Chuẩn bị: Cam thảo 10g, lá khổ sâm 12g, lá bồ công anh 40g và lá khôi 80g.
+ Thực hiện: Đem nguyên liệu thái nhỏ, phơi cho khô rồi sắc với 400ml nước đến khi còn 100ml thì chia thành 2 lần uống, nên dùng khi bụng đói.

• Chữa mẩn ngứa, mề đay và dị ứng:

+ Bài thuốc 1: Dùng tầm phỏng và lá khôi, mỗi vị 100g. Đem các vị sắc lấy nước uống, đồng thời nên nấu lá khôi và dùng nước tắm hàng ngày.

+ Bài thuốc 2: Lá khôi tía 10g, đem băm nhỏ và sắc với 400ml nước còn lại 100ml. Chia nước sắc thành 2 lần uống và dùng hết trong ngày.

+ Bài thuốc 3: Ké đầu ngựa, lá khôi tía, lá mã đề và kim ngân hoa mỗi vị 12g, đơn đỏ 25g. Đem các dược liệu sắc lấy nước uống, chia đều thành 3 lần và dùng trước khi ăn.

+ Bài thuốc 4: Đơn nem 10g, đơn lá đỏ 15g, cây đơn kim 15g và lá khôi 15g. Đem các dược liệu sắc lấy nước uống, mỗi ngày dùng 1 thang.

• Hỗ trợ điều trị bệnh thấp khớp:
+ Chuẩn bị: Lá thông 8g, ké đầu ngựa 16g, dây kim ngân 10g, lá khôi tía 12g, lá bạc thau (sao) 12g, rễ gối hạc 16g, lá đơn mặt trời 12g.
+ Thực hiện: Đem sắc với 600ml nước còn lại 200ml, đem chia thành 3 lần uống và dùng hết trong ngày. Nên dùng trước khi ăn và trước khi đi ngủ. Mỗi liệu trình kéo dài 10 ngày, thực hiện khoảng 3 – 5 liệu trình sẽ nhận thấy cải thiện rõ rệt.

• Trị chứng mề đay mẩn ngứa do huyết trệ:
+ Chuẩn bị: Đương quy vĩ, xích thược và đan bì, mỗi vị 10g, thổ phục linh, cỏ nhọ nồi, sài đất và kim ngân hoa, mỗi vị 12g, lá khôi tía 15g, núc nác 8g.
+ Thực hiện: Đem các vị sắc uống, ngày dùng 1 thang.

• Trị chứng phát ban do phong nhiệt:
+ Chuẩn bị: Nhẫn đông đằng, thương nhĩ tử, lá khôi tía và thổ phục linh, mỗi vị 20g.
+ Thực hiện: Sắc uống ngày dùng 1 thang.

• Điều trị viêm phế quản và viêm họng:
+ Chuẩn bị: Bột nếp, mật ong lượng vừa đủ, lá khôi tía 100g.
+ Thực hiện: Băm nhỏ, nấu với 1 lít nước cho sôi, sau đó bỏ bã và đun cho nước sền sệt. Trộn đều với mật ong và bột nếp làm thành 20 viên. Mỗi ngày ngậm 2 viên, dùng liên tục trong 3 – 4 ngày.

LƯU Ý KHI SỬ DỤNG LÁ KHÔI

Dù lá khôi sở hữu hàng loạt những lợi ích với sức khỏe con người nhưng đây không phải là thảo dược trị bách bệnh. Người bệnh không nên tự chẩn đoán bệnh rồi tự ý điều trị. Tốt nhất nên đến các cơ sở y tế, bệnh viện hoặc phòng khám y học cổ truyền có uy tín để thăm khám và điều trị.

Trong quá trình nghiên cứu công dụng của lá khôi trong điều trị bệnh lý, người ta cũng phát hiện ra rằng nếu sử dụng đúng và đủ liều lượng thì sẽ đạt được hiệu quả tốt còn khi lạm dụng, dùng lá khôi quá liều (hơn 250g/ngày) thì cơ thể người bệnh sẽ mệt mỏi, da tái xanh.

BÀI VIẾT MỚI
- Advertisment -spot_img

TIN LIÊN QUAN